Şirketler HukukuYabancı Yatırım DanışmanlığıYABANCILAR HUKUKUİKAMET İZNİKategorisizTürkiye'de Giriş Yasakları ve Kısıtlama Kodları Hakkında Açıklama

1. Kısıtlama Kodu nedir?

Kısıtlama kodu, yabancı uyrukluların Türkiye'ye giriş-çıkış, ikamet veya çalışma durumlarını kısıtlayan idari bir koddur. Bu kodlar, Göç Yönetimi Genel Müdürlüğü ve Güvenlik Genel Müdürlüğü tarafından doğrudan sisteme işlenir.

Yabancılara yönelik kısıtlama kurallarının uygulanmasının temel amaçları şunlardır:

• Kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak için.
• Yasadışı ikamet ve yasadışı istihdamı önlemek.
• Vize ve oturma izni ihlallerini takip etmek için.
• Suç ve terör faaliyetlerini önlemek için.

Yabancı uyruklu kişinin kaydına işlenen kodun türüne bağlı olarak, kişinin ülkeye girişine izin verilmeyebilir, sınır dışı edilebilir, idari para cezasına çarptırılabilir veya belirli bir süre için Türkiye'ye girişi yasaklanabilir.

2. Kısıtlama Kodları Neden Uygulanır? (Başlıca Sebepler)

Yabancıların idari kısıtlamalarla karşı karşıya kalmasına neden olan başlıca ihlal türleri 5 ana başlık altında gruplandırılabilir:

• Vize ve Oturma İzni İhlalleri: Vize süresini aşmak, oturma izninin süresi dolduktan sonra ülkede kalmaya devam etmek veya çalışma izni olmadan yasa dışı çalışmak, kısıtlamanın en yaygın nedenleridir. Bu durumlarda V-69 veya Ç-113 gibi kodlar uygulanır ve bu da hem idari para cezalarına hem de Türkiye'ye giriş yasağına yol açar.
• Kamu Düzeni ve Güvenlik Riskleri: G-87 ve G-82 gibi kodlar, terör örgütü bağlantısı, organize suç veya kamu düzenini bozma durumlarında uygulanır. Çoğunlukla istihbarat bilgilerine dayanan bu kodlar, giriş yasağıyla sonuçlanır ve kaldırılması için mahkeme kararı gerekir.
• Sahtecilik ve Yanlış Beyan: Sahte pasaport, sahte vize kullanmak, sahte evlilik yapmak veya yanlış beyanlarda bulunmak, G-34 ve V-70 gibi kodların işlenmesine yol açar. Bu eylemler uzun süreli giriş yasaklarıyla sonuçlanır.
• Sınır dışı etme prosedürleri: Ülkeye girişi doğrudan engelleyen Ç-120 ve Ç-135 gibi kodlar, sınır dışı merkezlerine götürülenlere, sınır dışı kararı bulunanlara veya mevcut bir giriş yasağını ihlal edenlere uygulanmaktadır.
• İdari ve Mali Yükümlülüklerin İhlali: Vize ihlalleri nedeniyle kesilen idari para cezalarının ödenmemesi veya idari ya da adli makamlar tarafından getirilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi de doğrudan kısıtlama kararına yol açabilir.

3. Kısıtlama Kodları Nelerdir? (Detaylı Tablolar)

Kısıtlama kodları, ihlal türüne ve yaptırımın ciddiyetine göre çeşitli harf gruplarına ayrılmıştır. Bu kodların anlamlarını ve cezai yaptırımlarını aşağıdaki tablolarda detaylı olarak inceleyebilirsiniz.

Tablo 1: Ç Serisi Kısıtlama Kodları (Giriş Yasağı ve Sınır Dışı Etme Kodları)

Bu kanunlar, yabancının vize, çalışma veya oturma izni ihlalleri nedeniyle Türkiye'ye giriş yasağına tabi tutulmasını sağlar. Giriş yasağının süresi, ihlalin süresine bağlı olarak değişir. Bu yasakların kaldırılması için genellikle idari mahkemede dava açılabilir veya meşruhatlı vize başvurusu yapılabilir.

Kısıtlama Kodu	İhlal veya Gerekçe	Yaptırım ve Süre
Ç-101	Vize, oturma izni veya çalışma izni ihlali (10 gün ile 3 ay arası).	3 ay giriş yasağı ve para cezası.
Ç-102	Vize, oturma izni veya çalışma izni ihlali (3-6 ay arası).	6 ay giriş yasağı ve para cezası.
Ç-103	Vize, oturma izni veya çalışma izni ihlali (6 ay ile 1 yıl arası).	1 yıl giriş yasağı ve para cezası.
Ç-104	Vize, oturma izni, çalışma izni ihlali (1-2 yıl arası).	2 yıl giriş yasağı ve para cezası.
Ç-105	Vize, oturma izni, çalışma izni ihlali (2 yıl veya daha fazla).	5 yıl giriş yasağı ve para cezası.
Ç-113	Türkiye'ye yasa dışı giriş veya çıkış.	2 yıl giriş yasağı (para cezası ödenmezse 5 yıl).
Ç-114	Suçlu olup olmadığına bakılmaksızın yabancı uyruklu bir kişiye karşı başlatılan adli işlem.	2 yıl giriş yasağı ve tüm izinlerin iptali.
Ç-115	Cezaevinden tahliye edilen yabancılara uygulanan bir vergi.	Sınır dışı edilme kararı ve 2 yıl giriş yasağı.
Ç-116	Kamu ahlakını tehlikeye atmak (Fuhuş yasası).	5 yıl giriş yasağı ve sınır dışı edilme kararı.
Ç-117	Türkiye'de kaçak işlerin tespiti.	1 yıl giriş yasağı ve para cezası.
Ç-118	Halk sağlığını tehdit eden bulaşıcı bir hastalığı taşımak (tıbbi raporla birlikte).	5 yıl giriş yasağı.
Ç-119	İzinsiz çalışma nedeniyle verilen idari para cezasının ödenmemesi.	5 yıl giriş yasağı ve sınır dışı edilme kararı.
Ç-120	Vize veya ikamet ihlali nedeniyle verilen para cezasının ödenmemesi.	5 yıl giriş yasağı.
Ç-135	Yabancılar Yasasını ihlal etmekten kaynaklanan para cezasını ödememe.	5 yıl giriş yasağı.
Ç-136	Sınır dışı edilme sürecinde seyahat masraflarının ödenmemesi.	Masraflar ödenene kadar giriş engellenmiştir.
Ç-137	Ülkeyi terk etme davetine rağmen (15-30 gün içinde) ülkeyi terk etmeme.	5 yıl giriş yasağı.
Ç-138	Ülkeye giriş yasağı bulunan bir yolcu olarak ülkeye girmeye teşebbüs etmek (Kabul Edilemez Yolcu).	5 yıl giriş yasağı.
Ç-141	Uluslararası güvenlik ve terörizm açısından sakıncalı bulunmuştur.	5 yıl giriş yasağı.
Ç-142	Türkiye'ye giriş amacına (turist, öğrenci vb.) aykırı hareket etmek.	1 ila 5 yıl arası giriş yasağı.
Ç-143	İltica/uluslararası koruma başvuru sürecinin kötüye kullanılması.	Süre, her duruma göre değişiklik gösterir.
Ç-149	Risk analizi nedeniyle ihtiyati olarak girişleri engellenen kişiler.	Yaptırım, duruma göre değişir.
Ç-150	Sahte belgelerle (pasaport, vize vb.) giriş yapmaya teşebbüs etmek.	5 yıl giriş yasağı ve sınır dışı edilme kararı.
Ç-151	Göçmen kaçakçılığı veya insan ticareti faaliyetlerinde bulunmak.	5 yıl giriş yasağı ve yasal yaptırımlar.
Ç-152	Risk analizi (sağlık, güvenlik vb.) nedeniyle erişimi engellenen kişiler.	Yaptırım, duruma göre değişir.
Ç-166	Girişi geçerli bir gerekçeyle açıklayamama veya mali imkanların yetersizliği.	Mahkeme kararına göre değişir.

Tablo 2: G Serisi Kısıtlama Kodları (Güvenlik Kodları)

Bu kurallar, kamu düzeni için çok ciddi risk oluşturan eylemler sonucunda uygulanmaktadır.

Kısıtlama Kodu	İhlal veya Gerekçe	Yaptırım ve Süre
G-26	Yasadışı örgüt faaliyetlerine katılmak veya destek sağlamak.	1 yıldan süresiz yasağa kadar değişmektedir.
G-34	Belgelerin, vizelerin veya kimlik kartlarının sahteciliği.	1 ila 5 yıl arası giriş yasağı.
G-42	Uyuşturucu ve zararlı madde suçları işlemek.	Genellikle 1 ila 5 yıl arası giriş yasağı uygulanır.
G-43	Sınır veya gümrük noktalarında kaçakçılık suçları işlemek.	Olayın ciddiyetine göre belirlenir.
G-82	Organize suçlarla bağlantı, sabıka kaydı veya adli olaylara karışma.	1 ila 5 yıl arası giriş yasağı.
G-87	Türkiye için genel bir güvenlik tehdidi oluşturuyor.	Süresiz giriş yasağı (Sadece mahkeme kararıyla kaldırılabilir).

Tablo 3: K ve N Serisi Kısıtlama Kodları (Yargısal ve Giriş Kontrol Kodları)

Bu kodlar şüpheli işlemler, adli aramalar veya sınır kontrolleri sırasında devreye girer.

Kısıtlama Kodu	İhlal veya Gerekçe	Yaptırım ve Hukuki Sonuç
K-115	Adli bir dosyada şüpheli, sanık veya hükümlü olarak aranıyor olmak.	Girişte yargı süreci otomatik olarak başlatılır.
N-82	İstihzan Kanunu (Yabancı uyruklular için ön izin gereklidir).	Giriş, önceden izin alınmasına bağlıdır (İzin alınmadan giriş yapılamaz).
N95	Türkiye'ye giriş yasağının ihlali (Yasaklıyken giriş yapmaya teşebbüs).	Para cezası ödenene kadar giriş, önceden izin alınması şartına bağlıdır.
N-96	Verilen süre içinde (örneğin, ayrılma daveti üzerine) ülkeyi terk etmeme kuralının ihlali.	İdari para cezası uygulanacaktır.
N-97	Adres beyanına ilişkin ihlaller.	İdari para cezası uygulanır ve giriş önceden izin alınmasına bağlıdır.
N-99	Interpol tarafından kırmızı bültenle aranıyor.	Tutuklama emri varsa, gözaltı ve iade süreci başlar.

Tablo 4: O ve V Serisi Kısıtlama Kodları (Özel Durumlar ve İkamet Kodları)

Göç Yönetimi süreçlerindeki özel durumları ve ihlalleri kapsar.

Kısıtlama Kodu	İhlal veya Gerekçe	Yaptırım ve Süre
O-100	Konumu Bilinmeyen Sığınmacı (Kayıtlı adreste bulunamayan veya başvurusunu geri çeken kişi).	Sınır dışı edildi ve geçici giriş yasağı getirildi.
O-176 / O-177	Uluslararası koruma talebi olumsuz değerlendirilen yabancılar.	O-176 vizesi için 3 yıl, O-177 vizesi için 5 yıl giriş yasağı uygulanmaktadır.
V-69	Oturma izni iptal edilen yabancılar.	Oturma izni veya vize alma hakkı 5 yıl süreyle kısıtlanmıştır.
V-70	Sahte evlilik yoluyla oturma izni almaya teşebbüs.	5 yıllık ikamet/vize kısıtlaması.
V-71	Yanlış ikamet adresi beyan etmek veya beyan edilen adreste bulunmamak.	Oturma izni reddedilebilir/iptal edilebilir ve giriş yasağı getirilebilir.
V-74	Yurt dışından ayrılacak kişilerin İçişleri Bakanlığına/Valiliğe çıkışlarını bildirmeleri gerekmektedir.	Bilgilendirme amaçlıdır; bildirim üzerine kaldırılacaktır.
V-84	10 gün içinde oturma izni alma şartıyla ülkeye giriş yapıp başvuruda bulunmamak.	İdari yaptırım (geçici giriş yasağı) uygulanmıştır.
V-88	Çalışma izni iptal edilen yabancılar.	İdari yaptırım; itiraz yoluyla kaldırılabilir.
V-91 / V-92	Geçici koruma (V-91) veya mükerrer kayıt (V-92) altındayken izinsiz ayrılmak.	İdari soruşturma başlatıldı ve para cezası uygulandı.
V-137	Ülkeyi terk etmeye davet edilen ve 15-30 gün içinde ülkeyi terk etmeyenler.	5 yıl giriş yasağı ve sınır dışı etme prosedürü.
V-144	Yargısal dokunulmazlığı veya geçici koruması olan bir kişinin serbest bırakılması.	Bilgilendirme kodu.

4. Kısıtlama Kodları Nasıl Kaldırılır? (İptal ve Dava Süreçleri)

Kısıtlama kodlarının kaldırılması, gerekçeye bağlı olarak idari başvuru veya yargı yoluyla (iptal davası) mümkündür.

1. A) İlk Başvuru Yolu (İdari İtiraz)

Kodu kaldırmanın ilk adımı, işlemi gerçekleştiren yönetim birimine başvurmaktır:

• Kısıtlama kodu doğrudan İl Göç Yönetimi Müdürlüğü tarafından uygulanmışsa, ilk başvuru bu kuruma yazılı olarak yapılır.
• Söz konusu yasa polis, jandarma veya konsolosluk tarafından uygulanmış olsa bile, yazılı başvuru Göç Yönetimi Müdürlüğüne yöneltilir.
• Bu başvuruda, şerhli vize veya doğrudan kod silme dilekçesi talebi sunulmaktadır.
• Kurumdan olumsuz bir yanıt alınması veya belirtilen süre içinde yanıt verilmemesi durumunda 30 gün (Zımni ret durumu) durumunda, idari dava açma süresi resmen başlar.

1. B) İdari Mahkemede Evliliğin İptali Davası Açmak

İdari başvurunun reddedilmesi durumunda, hukuki süreç İdari Mahkemelerde devam eder:

• Yetkili Mahkeme: Kısıtlama yönetmelikleri idari işlemler olduğundan, bunların iptali İdari Mahkeme tarafından yetkilendirilir. Bu işlemler, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na dayanmaktadır.
• Yetkili Mahkeme: Davanın nerede açılacağı, kanunu uygulayan idarenin bulunduğu yere bağlıdır. Örneğin; kanun İstanbul İl Göç Yönetimi Müdürlüğü tarafından uygulanmışsa, yetkili mahkeme İstanbul İdari Mahkemesidir.
• Dava Süresi (Çok Önemli): Kısıtlama maddesinin varlığından veya idari başvurunun reddedilmesinden sonra, tam olarak belirtilen süre içinde iptal davası açmak zorunludur. 60 günEğer yönetim dilekçenize yanıt vermezse... 30 gün (Zımni ret) durumunda, 60 günlük dava açma süreniz bu zımni ret süresinin bitiminde başlar.